{"id":48426,"date":"2018-02-21T19:29:47","date_gmt":"2018-02-21T17:29:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.reporter.al\/?p=48426"},"modified":"2019-05-06T23:41:35","modified_gmt":"2019-05-06T23:41:35","slug":"testi-i-pasurise-ngel-ne-klase-57-te-gjyqtareve-te-shkalles-se-pare-ne-shqiperi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/reporter.al\/vetingu\/testi-i-pasurise-ngel-ne-klase-57-te-gjyqtareve-te-shkalles-se-pare-ne-shqiperi\/2018\/02\/21\/","title":{"rendered":"Testi i pasuris\u00eb \u201cngel n\u00eb klas\u00eb\u201d 57 % t\u00eb gjyqtar\u00ebve t\u00eb shkall\u00ebs s\u00eb par\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri"},"content":{"rendered":"<p>T\u00eb dh\u00ebnat e siguruara nga nj\u00eb studim i BIRN tregojn\u00eb se 154 gjyqtar\u00eb nga 268 gjithsej kan\u00eb probleme n\u00eb justifikimin e pasuris\u00eb me burime t\u00eb deklaruara, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb shuma e pajustifikuar prej tyre kap vler\u00ebn e 698 milion\u00eb lek\u00ebve n\u00eb total.<!--more--><\/p>\n<figure id=\"attachment_21793\" aria-describedby=\"caption-attachment-21793\" style=\"width: 600px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.reporter.al\/wp-content\/uploads\/refroma.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-large wp-image-21793\" src=\"https:\/\/www.reporter.al\/wp-content\/uploads\/refroma-600x381.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"381\" data-id=\"21793\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-21793\" class=\"wp-caption-text\">Nj\u00eb pun\u00ebtore, duke pastruar gjat\u00eb Analize\u00eb Vjetore t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb n\u00eb Pallatin e Kongreseve n\u00eb vtin 2015. | Foto nga : LSA<\/figcaption><\/figure>\n<p>Rreth 57 p\u00ebr qind e gjyqtar\u00ebve t\u00eb shkall\u00ebs s\u00eb par\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri d\u00ebshtojn\u00eb n\u00eb testin e justifikimit t\u00eb pasuris\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb vit t\u00eb deklarimit, zbulon nj\u00eb studim i BIRN i bazuar n\u00eb praktik\u00ebn e kontrollit aritmetik dhe logjik t\u00eb deklaratave t\u00eb pasuris\u00eb.<\/p>\n<p>Studimi evidenton se 154 gjyqtar\u00eb nga 268 gjithsej kan\u00eb diferenca t\u00eb pajustifikuara t\u00eb pasurive t\u00eb tyre t\u00eb deklaruara, t\u00eb cilat kapin n\u00eb total vler\u00ebn e 698 milion\u00eb lek\u00ebve.<\/p>\n<p>Rrjeti Ballkanik i Gazetaris\u00eb Investigative, BIRN analizoi deklaratat e pasuris\u00eb familjare t\u00eb 268 gjyqtar\u00ebve t\u00eb rretheve gjyq\u00ebsore, pasi i administroi ato nga Inspektoriati i Lart\u00eb i Deklarimit dhe Kontrollit t\u00eb Pasurive, ILDKPKI p\u00ebrmes nj\u00eb k\u00ebrkese p\u00ebr t\u00eb drejt\u00eb informimi.<\/p>\n<p>Gjyqtar\u00ebt e shkall\u00ebs s\u00eb par\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb rreth 65 % t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb korpusit t\u00eb gjyqtar\u00ebve dhe jan\u00eb t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb n\u00eb 23 gjykata t\u00eb rretheve gjyq\u00ebsore n\u00eb vend.<\/p>\n<p>N\u00eb analiz\u00eb u p\u00ebrfshin\u00eb 3128 deklarata pasurie gjithsej, t\u00eb cilat u p\u00ebrkasin viteve t\u00eb deklarimit 2003-2016. Pasi u hodh\u00ebn n\u00eb nj\u00eb database, deklaratat iu n\u00ebnshtruan analiz\u00ebs aritmetike dhe logjike-nj\u00eb nga format e kontrollit q\u00eb ILDKPKI p\u00ebrdor p\u00ebr t\u00eb hetuar pasurin\u00eb e zyrtar\u00ebve t\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e p\u00ebrftuara tregojn\u00eb se vet\u00ebm 114 gjyqtar\u00eb nga 268 gjithsej arrijn\u00eb t\u00eb mbulojn\u00eb me burime t\u00eb deklaruara pasurin\u00eb e shtuar p\u00ebrgjat\u00eb 13 viteve. Nd\u00ebrsa 154 gjyqtar\u00ebt e tjer\u00eb rezultojn\u00eb t\u00eb ken\u00eb shtim t\u00eb pajustifikuar t\u00eb pasuris\u00eb p\u00ebr nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb vite t\u00eb karrier\u00ebs s\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Diferencat e pajustifikuara z\u00ebn\u00eb 17 p\u00ebr qind t\u00eb totalit t\u00eb pasuris\u00eb neto q\u00eb gjyqtar\u00ebt e shkall\u00ebs s\u00eb par\u00eb zot\u00ebrojn\u00eb s\u00eb bashku-pasuri q\u00eb kap vler\u00ebn totale t\u00eb 4 miliard\u00eb lek\u00ebve.<\/p>\n<p>Gjykata m\u00eb problematike n\u00eb justifikimin e pasuris\u00eb rezulton ajo e Sarand\u00ebs, ku 27.7 p\u00ebr qind e deklaratave t\u00eb analizuara kan\u00eb diferenca t\u00eb pajustifikuara t\u00eb pasuris\u00eb. N\u00eb vendin e dyt\u00eb renditet Gjykata e Dibr\u00ebs me 20 p\u00ebr qind t\u00eb deklaratave dhe n\u00eb vendin e tret\u00eb ajo e Pogradecit me 18 p\u00ebr qind t\u00eb deklaratave me probleme.<\/p>\n<p>D\u00ebshtimi i gjyqtar\u00ebve n\u00eb testin e justifikimit t\u00eb pasuris\u00eb me burime financiare t\u00eb deklaruara \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fenomen i gjith\u00ebp\u00ebrhapur n\u00eb sistemin shqiptar t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb. Nga analizat e m\u00ebparshme t\u00eb deklaratave t\u00eb pasuris\u00eb, BIRN arriti n\u00eb p\u00ebrfundimin se diferenca t\u00eb pajustifikuara t\u00eb pasuris\u00eb gjendeshin mes 58 p\u00ebr qind t\u00eb an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Gjykat\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb, 77 p\u00ebr qind t\u00eb an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Gjykat\u00ebs Kushtetuese dhe 79 p\u00ebr qind t\u00eb an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Gjykatave t\u00eb Apelit n\u00eb vend.<\/p>\n<p><strong>Kurba e pasuris\u00eb <\/strong><\/p>\n<p>Kontrolli aritmetik dhe logjik, i njohur si KAL nga ekspert\u00ebt e fush\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mekaniz\u00ebm i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb verifikimin dhe hetimin e pasuris\u00eb s\u00eb zyrtar\u00ebve t\u00eb lart\u00eb, mes t\u00eb cil\u00ebve b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb edhe gjyqtar\u00ebt. D\u00ebshtimi n\u00eb k\u00ebt\u00eb test ngre pik\u00ebpyetje mbi integritetin e gjyqtar\u00ebve dhe krijon terren p\u00ebr institucionet p\u00ebrgjegj\u00ebse q\u00eb t\u00eb kryejn\u00eb verifikime t\u00eb plota t\u00eb pasurive t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 problemeve me justifikimin e pasuris\u00eb, studimi i BIRN mbi deklaratat e pasuris\u00eb s\u00eb 268 gjyqtar\u00ebve t\u00eb shkall\u00ebs s\u00eb par\u00eb nxjerr n\u00eb pah nj\u00eb s\u00ebr\u00eb trendesh t\u00eb shp\u00ebrndarjes s\u00eb aseteve apo rreziqe t\u00eb tjera, t\u00eb cilat konsiderohen si \u201cflamuj t\u00eb kuq\u201d apo indicie p\u00ebr t\u00eb kryer verifikime n\u00eb praktikat m\u00eb t\u00eb mira nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e siguruara nga studimi tregojn\u00eb se gjyqtar\u00ebt e shkall\u00ebs s\u00eb par\u00eb n\u00eb vend e kan\u00eb trefishuar pasurin\u00eb e tyre p\u00ebrgjat\u00eb 13 viteve t\u00eb deklarimit n\u00eb ILDKPKI. N\u00eb vitin 2003, gjendja fillestare e pasuris\u00eb s\u00eb gjyqtar\u00ebve t\u00eb shkall\u00ebs s\u00eb par\u00eb kapte vler\u00ebn e 1.18 miliard\u00eb lek\u00ebve, ku pasuria mesatare e nj\u00eb gjyqtari llogaritet rreth 4.4 milion\u00eb lek\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa n\u00eb fund t\u00eb vitit 2016, shuma totale e pasuris\u00eb bruto t\u00eb tyre kap vler\u00ebn e 4.5 miliard\u00eb lek\u00ebve, t\u00eb ndara mesatarisht n\u00eb 17 milion\u00eb lek\u00eb p\u00ebr gjyqtar.<\/p>\n<p>Nj\u00ebsoj si gjyqtar\u00ebt e shkall\u00ebve m\u00eb t\u00eb larta, edhe gjyqtar\u00ebt e rretheve kan\u00eb piketuar tregun e pasurive t\u00eb paluajtshme p\u00ebr investimin e t\u00eb ardhurave t\u00eb tyre. Sipas studimit, rreth 56.7 p\u00ebr qind e pasuris\u00eb s\u00eb tyre p\u00ebrb\u00ebhet nga pasuri t\u00eb paluajtshme q\u00eb kapin vler\u00ebn e 2.6 miliard\u00eb lek\u00ebve.<\/p>\n<figure id=\"attachment_48428\" aria-describedby=\"caption-attachment-48428\" style=\"width: 600px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.reporter.al\/wp-content\/uploads\/grafiku-1.2.png\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-large wp-image-48428\" src=\"https:\/\/www.reporter.al\/wp-content\/uploads\/grafiku-1.2-600x238.png\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"238\" data-id=\"48428\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-48428\" class=\"wp-caption-text\">Ndryshimi i pasuris\u00eb n\u00eb vite i gjyqtar\u00ebve t\u00eb shkall\u00eb s\u00eb par\u00eb | Grafik nga BIRN<\/figcaption><\/figure>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e studimit sugjerojn\u00eb se nj\u00eb gjyqtar e ka rritur mesatarisht vler\u00ebn e pasurive t\u00eb paluajtshme familjare nga 2.98 milion\u00eb lek\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb detyr\u00ebs n\u00eb 9.69 milion\u00eb lek\u00eb n\u00eb fund t\u00eb vitit 2016. N\u00eb k\u00ebt\u00eb vler\u00ebsim nuk jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb pasurit\u00eb e paluajtshme t\u00eb p\u00ebrfituara nga trash\u00ebgimia, dhuratat apo kontratat e sip\u00ebrmarrjes q\u00eb nuk shoq\u00ebrohen me vlera n\u00eb para nga subjektet e deklarimit.<\/p>\n<p>Llogarit\u00eb bankare z\u00ebn\u00eb 20.9 p\u00ebr qind t\u00eb pasuris\u00eb s\u00eb gjyqtar\u00ebve objekt studimi me nj\u00eb vler\u00eb totale prej 958 milion\u00eb lek\u00ebsh. Nd\u00ebrkoh\u00eb, kursimet e deklaruara n\u00eb cash z\u00ebn\u00eb 12.9 p\u00ebr qind t\u00eb pasuris\u00eb s\u00eb gjyqtar\u00ebve t\u00eb shkall\u00ebs s\u00eb par\u00eb me nj\u00eb vler\u00eb t\u00eb p\u00ebrllogaritur n\u00eb 593 milion\u00eb lek\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebrgjat\u00eb 13 viteve t\u00eb analizuara, likujditetet n\u00eb bank\u00eb kan\u00eb sh\u00ebnuar nj\u00eb rritje prej 5.6 her\u00ebsh, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb kursimet n\u00eb cash jan\u00eb rritur me 6.4 her\u00eb.<\/p>\n<p>Vlerat e larta t\u00eb kursimeve n\u00eb cash konsiderohen si \u201cflamur i kuq\u201d n\u00eb praktikat e kontrollit t\u00eb pasuris\u00eb s\u00eb zyrtar\u00ebve. Sipas studimit, gjyqtar\u00ebt e shkall\u00ebs s\u00eb par\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri mbajn\u00eb mesatarisht nga 2.2 milion\u00eb lek\u00eb cash n\u00eb sht\u00ebpi. N\u00ebse likujditeteve cash i shtohen edhe p\u00ebrqindjet e aseteve t\u00eb deklaruara n\u00eb form\u00ebn e huadh\u00ebnieve, at\u00ebher\u00eb nj\u00eb p\u00ebrqindje e konsiderueshme prej 14 % t\u00eb pasuris\u00eb mbahet jasht\u00eb sistemit bankar, duke p\u00ebrfaq\u00ebsuar pjes\u00ebn m\u00eb informale t\u00eb pasuris\u00eb s\u00eb gjyqtar\u00ebve t\u00eb rretheve gjyq\u00ebsore n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>Kurba e shtimit t\u00eb pasuris\u00eb neto dhe shp\u00ebrndarja e saj nuk jan\u00eb treguesit e vet\u00ebm rreth pasurive t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb. Detyrimet jan\u00eb gjithashtu nj\u00eb mekaniz\u00ebm i gjith\u00ebp\u00ebrhapur p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur rritjen progresive t\u00eb pasuris\u00eb.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e siguruara nga studimi i BIRN tregojn\u00eb se gjyqtar\u00ebt e shkall\u00ebs s\u00eb par\u00eb kan\u00eb s\u00eb bashku borxhe n\u00eb vler\u00ebn e 533 milion\u00eb lek\u00ebve n\u00eb fund t\u00eb vitit 2016. Rreth 61 p\u00ebr qind t\u00eb detyrimeve e z\u00ebn\u00eb kredit\u00eb bankare, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb 25 p\u00ebr qind jan\u00eb deklaruar si huamarrje te t\u00eb af\u00ebrmit dhe 12.7 p\u00ebr qind si borxhe ndaj kompanive t\u00eb nd\u00ebrtimit.<\/p>\n<p>Praktikat m\u00eb t\u00eb mira nd\u00ebrkomb\u00ebtare i konsiderojn\u00eb detyrimet jasht\u00eb sistemit bankar si indikator\u00eb transaksionesh t\u00eb dyshimta. 268 gjyqtar\u00ebt e analizuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb studim raportojn\u00eb 38.4 p\u00ebr qind t\u00eb borxheve t\u00eb tyre si detyrime ndaj t\u00eb af\u00ebrmve dhe kompanive t\u00eb nd\u00ebrtimit.<\/p>\n<p><strong>Gjykatat m\u00eb t\u00eb pasura <\/strong><\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e siguruara nga studimi i BIRN tregojn\u00eb se n\u00eb vler\u00eb absolute, Gjykata e rrethit gjyq\u00ebsor Tiran\u00eb \u00ebsht\u00eb gjykata m\u00eb e pasur n\u00eb vend, e ndjekur nga Gjykata e rrethit Gjyq\u00ebsor Durr\u00ebs dhe ajo e Shkall\u00ebs s\u00eb Par\u00eb p\u00ebr Krime t\u00eb R\u00ebnda.<\/p>\n<p>Por ky raport ndikohet ndjesh\u00ebm nga numri i gjyqtar\u00ebve q\u00eb punojn\u00eb n\u00eb k\u00ebto institucione gjyq\u00ebsore; Gjykata e Tiran\u00ebs ka 110 gjyqtar\u00eb nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb gjykata e Durr\u00ebsit dhe ajo e Krimeve t\u00eb R\u00ebnda kan\u00eb secila nga 16 gjyqtar\u00eb.<\/p>\n<p>Krahasimi i pasuris\u00eb mesatare t\u00eb gjyqtar\u00ebve \u00a0t\u00eb secil\u00ebs gjykat\u00eb jep t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb ndryshme. Gjyqtar\u00ebt e gjykat\u00ebs s\u00eb Durr\u00ebsit rezultojn\u00eb m\u00eb t\u00eb kamurit n\u00eb Shqip\u00ebri me nj\u00eb pasuri mesatare prej 42.8 milion\u00eb lek\u00eb p\u00ebr gjyqtar. N\u00eb vendin e dyt\u00eb renditen gjyqtar\u00ebt e Sarand\u00ebs me pasuri mesatare 20.7 milion\u00eb lek\u00eb p\u00ebr gjyqtar dhe n\u00eb vendin e tret\u00eb ata t\u00eb Gjykat\u00ebs s\u00eb rrethit gjyq\u00ebsor Kavaj\u00eb me 20.2 milion\u00eb lek\u00eb p\u00ebr gjyqtar.<\/p>\n<p>Gjykata e Tiran\u00ebs ka nj\u00eb shp\u00ebrndarje pasurie mesatarisht 18 milion\u00eb lek\u00eb p\u00ebr gjyqtar, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb gjyqtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb varf\u00ebr jan\u00eb ata t\u00eb Kruj\u00ebs me nj\u00eb pasuri mesatare prej 1.9 milion\u00eb lek\u00ebsh p\u00ebr gjyqtar.<\/p>\n<!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on the_content --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on the_content -->","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00eb dh\u00ebnat e siguruara nga nj\u00eb studim i BIRN tregojn\u00eb se 154 gjyqtar\u00eb nga 268 gjithsej kan\u00eb probleme n\u00eb justifikimin e pasuris\u00eb me burime t\u00eb deklaruara, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb shuma e pajustifikuar prej tyre kap vler\u00ebn e 698 milion\u00eb lek\u00ebve n\u00eb total.<!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on get_the_excerpt --><\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":69782,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[13,5],"tags":[],"fifu_image_url":"https:\/\/www.reporter.al\/wp-content\/uploads\/refroma-600x381.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/reporter.al\/vetingu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48426"}],"collection":[{"href":"https:\/\/reporter.al\/vetingu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/reporter.al\/vetingu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reporter.al\/vetingu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reporter.al\/vetingu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48426"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/reporter.al\/vetingu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48426\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62610,"href":"https:\/\/reporter.al\/vetingu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48426\/revisions\/62610"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reporter.al\/vetingu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/69782"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/reporter.al\/vetingu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48426"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/reporter.al\/vetingu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48426"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/reporter.al\/vetingu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48426"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}